Η στάση των γονέων στην εφηβεία

26/10/2018

Τις πλείστες φορές, οι γονείς που έχουν να αντιμετωπίσουν παιδιά στην εφηβεία, περνούν μια φάση που εύχονται να περάσει όσο πιο νωρίς γίνεται και αγχώνονται για την εξέλιξη του παιδιού τους. Όμως ξεχνούν ότι έχουν περάσει και οι ίδιοι από αυτό το στάδιο και όντως είναι μια περίοδος με πολλές κρίσεις και σκαμπανεβάσματα της διάθεσης. Ο κάθε έφηβος είναι μοναδικός, ξεχωριστός κι έτσι εμφανίζει τα χαρακτηριστικά της εφηβείας με διαφορετικό τρόπο και ένταση και σε διαφορετικό χρόνο, σε σχέση πάντα με τις οικογενειακές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες στις οποίες ζει.

Η εφηβεία είναι το αναπτυξιακό στάδιο κατά το οποίο ο έφηβος προσπαθεί να δημιουργήσει τη δική του ταυτότητα, προσπαθεί να αποχωριστεί από τους γονείς του και να φτάσει στην ενηλικίωση παρόλο που θέλει να έχει και τη σίγουρη βάση και πειραματίζεται με τη σεξουαλικότητα του και το σώμα του που αλλάζει. Οι έφηβοι έχουν ως επί το πλείστον μια αρνητική συμπεριφορά επειδή προσπαθούν να πετύχουν το αίσθημα του «ανήκειν». Θέλουν ταυτόχρονα να γίνουν κοινωνικά αποδεχτοί και να διαμορφώσουν την ατομικότητα τους, δηλαδή να βρουν τη δική τους θέση σε αυτόν τον κόσμο και αυτό που θα δίνει νόημα στη ζωή τους. Ωστόσο, εξακολουθούν να χρειάζονται τους γονείς τους με έναν διαφορετικό τρόπο απ' ότι στο παρελθόν, όσο απόμακροι, «αντάρτες» και αμφισβητίες και αν είναι.

Είναι στιγμές που οι γονείς γίνονται έξαλλοι, αναστατώνονται, καβγαδίζουν με τα παιδιά τους και επιβάλλουν τιμωρίες. Υπάρχουν τρόποι ώστε αυτές οι δυσάρεστες καταστάσεις να γίνουν ευκαιρία για την ουσιαστική καλλιέργεια της προσωπικότητας του παιδιού και της βελτίωσης των οικογενειακών σχέσεων...

  • Η επικοινωνία αποτελεί πρωταρχικό παράγοντα ανάμεσα στη σχέση παιδιού-γονέα και είναι το κλειδί για τη σωστή ανατροφή. Δείξτε προθυμία να συζητήσετε μαζί του οτιδήποτε με ευαισθησία, κατανόηση και γνώση. Μην είστε ποτέ κλειστοί στο διάλογο. Ακούστε την άποψη του παιδιού από την δική του οπτική γωνιά ενώ με κατανόηση και σεβασμό μιλήστε του για τη δική σας γνώμη. Έτσι τον βοηθάτε να ξανασκεφτεί τις απόψεις του, λαμβάνοντας υπόψη και τον δικό σας λόγο.
  • Δώστε του τη δυνατότητα επιλογής και θέστε σαφείς κανόνες. Για παράδειγμα: «Ή θα επιστρέψεις στο σπίτι την προγραμματισμένη ώρα ή θα στερηθείς την επόμενη σου έξοδο. Εσύ αποφασίζεις». Φροντίστε να κρατήσετε το λόγο σας σε περίπτωση ανυπακοής για να μάθει το παιδί να τηρεί τις δεσμεύσεις του.
  • Είναι καλύτερο να αποφεύγετε τις απόλυτες δηλώσεις, πχ. «Δεν θα ξαναβγείς ποτέ βράδυ», γιατί είναι δύσκολο να τηρήσετε κάτι τέτοιο οπότε φαίνεστε ασυνεπείς.
  • Επικεντρωθείτε στα καλά του στοιχεία και αναγνωρίστε ακόμα και την πιο μικρή προσπάθεια τους. Το κάθε παιδί έχει θετικές πλευρές, οπότε αναγνωρίζοντάς τες και ενθαρρύνοντας το παιδί να συνεχίσει, τονίζεται την εκτίμηση σας στο πρόσωπο του και βοηθάτε να δυναμώσει ο σεβασμός και η εμπιστοσύνη.
  • Να δίνετε συμβουλές(μια φορά είναι αρκετή). Μπορείτε να συμβουλέψετε το παιδί σας για κάτι το οποίο δε σας βρίσκει σύμφωνους. Καλό θα ήταν να είστε προετοιμασμένοι με τεκμηριωμένες και λογικές πληροφορίες. Ακολούθως, δεν χρειάζονται περαιτέρω γκρίνιες και υπενθυμίσεις. Ο έφηβος πλέον γνωρίζει τις δικές σας απόψεις, οπότε μπορεί να λάβει μόνος του μια απόφαση.
  • Ενεργητική ακρόαση. Αποφεύγετε τις πολλές ερωτήσεις και μην επιδιώκετε οπωσδήποτε να μάθετε κάτι(π.χ. γιατί το παιδί σας δεν έχει καλή διάθεση ή σας φαίνεται ότι δεν είναι καλά). Η συζήτηση με έναν έφηβο είναι πολύ δύσκολη οπότε προσπαθήστε να τον ακούτε περισσότερο και να μιλάτε λιγότερο. Αποφύγετε την κριτική και το κήρυγμα. Απλώς ακούστε τον!
  • Να περνάτε χρόνο μαζί, εμπλουτίζοντας τον διάλογο και την επικοινωνία. Μπορείτε να μιλήσετε μαζί του για θέματα που αφορούν το σεξ, τα ναρκωτικά, την παραβατικότητα και ριψοκίνδυνες συμπεριφορές χρησιμοποιώντας μηνύματα «εγώ» και να συζητήσετε μαζί του τρόπους για να αντιμετωπίσει την ανεπιθύμητη πίεση των συνομήλικων του σε αυτά τα ζητήματα.
  • Σίγουρα η εφηβεία είναι μια δύσκολη περίοδος τόσο για τους γονείς όσο και για το παιδί. Ωστόσο, χρειάζεται οι γονείς να δουλέψουν με την υπομονή και την κατανόηση τους ώστε αυτή η περίοδος να γίνει πιο ομαλή και ήρεμη για όλη την οικογένεια. Μη χάνετε την ευκαιρία να δείχνεται στο παιδί σας πόσο σημαντικό είναι για εσάς και πόσο πιστεύεται σε αυτό. Να δείχνετε την αγάπη σας, να εκφράζεται τα συναισθήματα σας πάντα με σεβασμό και να το ενθαρρύνεται να εκφράζει τα δικά του. Καταληκτικά, αντιλαμβάνομαι ότι πολλοί γονείς θεωρούν ότι είναι στόχος για τα παιδιά τους, αλλά το θέμα δεν αφορά εσάς. Μην το παίρνεται προσωπικά! Απολαύστε την κάθε στιγμή και αποδεχθείτε αυτό που γίνεται το παιδί σας!

Ελένη Δανιήλ

Συμβουλευτική ψυχολόγος
Τηλ: 97736810