Τι είναι οι μαθησιακοί τύποι?

23/10/2018

Υπάρχουν παιδιά που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σχολικές απαιτήσεις. Συχνά, αντιμετωπίζονται ως «ύποπτα» για μαθησιακές δυσκολίες. Όμως πολλές φορές στις σχολικές επιδόσεις του παιδιού δεν παίζει ρόλο μόνο η αντιληπτική του ικανότητα αλλά και οι μέθοδοι με τις οποίες μεταδίδεται η γνώση. Γιατί κάθε παιδί έχει ένα δικό του τρόπο να αφομοιώσει καλύτερα τις πληροφορίες, έχει αυτό που ονομάζεται το δικό του «μαθησιακό τύπο».

Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του μαθησιακού τύπου του παιδιού, παίζει η λειτουργία του εγκεφάλου του, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλός του επεξεργάζεται τις πληροφορίες. Ο τρόπος αυτός διαφέρει σημαντικά από τον έναν άνθρωπο στον άλλο, ανάλογα με το ημισφαίριο που επικρατεί. Ο εγκέφαλός μας αποτελείται από δύο ημισφαίρια, το αριστερό και το δεξιό. Το καθένα από αυτά εξειδικεύεται σε συγκεκριμένες λειτουργίες και αξιοποιεί τους δικούς του αισθητήρες και επεξεργαστές πληροφοριών. 

  • Το αριστερό ημισφαίριο ειδικεύεται στην σειριακή επεξεργασία πληροφοριών. Δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα επιμέρους στοιχεία και όχι τόσο στο σύνολο. Ένα άτομο με ανεπτυγμένο αριστερό ημισφαίριο είναι καλό στη μεθοδολογία και την έρευνα. Συνήθως μπορεί να χειρίζεται πολύ καλά τη γλώσσα και έχει σκέψη μαθηματική, λογική και «επιστημονική». Προσέχει πρώτα τις λεπτομέρειες και μετά τη συνολική εικόνα των πραγμάτων ή των εικόνων και αφού αναλύσει τα επιμέρους στοιχεία σχηματίζει τη συνολική του εκτίμηση. 
  • Το δεξιό ημισφαίριο, ειδικεύεται στο σύνολο και όχι στις λεπτομέρειες. Επεξεργάζεται τα δεδομένα που έχει ταυτόχρονα, συνολικά και μετά προχωρά στη λεπτομέρεια. Ένα άτομο με ανεπτυγμένο το δεξιό ημισφαίριο έχει δημιουργική σκέψη, διαίσθηση, φαντασία, πρακτική ευφυΐα, καλή οπτική απεικόνιση των πραγμάτων και ιδιαίτερη έμφαση στην καλλιτεχνία. Προσέχει τα στοιχεία πρώτα στο σύνολό τους και μετά τις λεπτομέρειές τους για να σχηματίσει τη συνολική του εικόνα. 

Πιο κάτω σκιαγραφούμε τους συνηθέστερους Μαθησιακούς Τύπους  καθένας από τους οποίους έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. 

  • Οπτικός Τύπος

Ο οπτικός τύπος προσλαμβάνει ευκολότερα και γρηγορότερα την πληροφορία μέσω της οπτικής αναπαράστασης. Γι΄αυτό, χρησιμοποιεί συχνά τη φαντασία του για να οπτικοποιήσει την πληροφορία. Του αρέσει να διαβάζει, να βλέπει εικόνες και διαγράμματα.

  • Ακουστικός Τύπος

Ο Ακουστικός τύπος επεξεργάζεται ευκολότερα και αποτελεσματικότερα την πληροφορία μέσω της ακροαματικής διαδικασίας. Δηλαδή, μαθαίνει πιο εύκολα από ακουστικό υλικό (ομιλίες, κασέτες, διαλέξεις και παραδόσεις), ενώ του αρέσει να μιλά και να ακούει αυτά που λένε οι άλλοι.

  • Λεκτικός Τύπος

Ο Λεκτικός τύπος προσλαμβάνει τις πληροφορίες μέσω του λόγου, γραπτού ή προφορικού. Συγκρατεί ευκολότερα στη μνήμη την πληροφορία, όταν αυτή επεξηγείται λεκτικά. Του αρέσουν ιδιαίτερα οι λέξεις και γενικά να γράφει και να διαβάζει.

  • Κιναισθητικός Τύπος

Ο Κιναισθητικός τύπος κιναισθητοποιεί το αντικείμενο μάθησης για να μπορέσει να προσλάβει την πληροφορία. Δηλαδή χρησιμοποιεί την κίνηση για να αντιληφθεί κανόνες και έννοιες. Του αρέσει να αγγίζει πράγματα, να συμμετέχει σε θεατρικές ή χορευτικές παραστάσεις.

  • Διαπροσωπικός Τύπος

Ο Διαπροσωπικός τύπος μαθαίνει καλύτερα όταν συμμετέχει σε συζητήσεις μικρών ομάδων, ομάδες μελέτης ή σε ομαδικές συζητήσεις για την επίλυση προβλημάτων. Δηλαδή, δεν του αρέσει να μαθαίνει μόνος του, αλλά μέσα από την αλληλεπίδραση μεταξύ των ανθρώπων μιας ομάδας. Αποδίδει καλύτερα όταν συνεργάζεται και συναναστρέφεται με άλλους.

  • Ενδοπροσωπικός Τύπος

Ο Ενδοπροσωπικός τύπος προτιμά την ατομική μάθηση και μαθαίνει αυτόνομα. Μαθαίνει ευκολότερα σε συνθήκες όπου μπορεί ο ίδιος να συλλέξει και να επεξεργαστεί πληροφορίες πριν εκτελέσει μία πράξη. Αναλογίζεται ένα πρόβλημα μόνος του, βγάζει συμπεράσματα μέσα από την εμπειρία του και θέτει εύκολα προσωπικούς στόχους.

Tips

Αν το παιδί είναι τύπος...

...οπτικός: Διαγράμματα, σκίτσα ή φωτογραφίες θα το βοηθήσουν πολύ στην κατανόηση του μαθήματος. Μάθετέ του να υπογραμμίζει με έντονο χρώμα τα σημαντικά κομμάτια που πρέπει να θυμάστε και, όποτε είναι εφικτό, ενισχύστε τη διαδικασία της μάθησης με σχετικά CDROM.

...ακουστικός: Η εργασία με ομάδα είναι πολύ χρήσιμη, αφού θα μπορεί να συζητάει για το μάθημα και να ακούει όσα θα πρέπει να θυμάται.

...λεκτικός: Ο προφορικός αλλά και ο γραπτός λόγος είναι το δυνατό του σημείο, γι' αυτό προτιμά τα θεωρητικά μαθήματα, αλλά χρησιμοποιώντας τον μπορεί να εξελίξει τις ικανότητές τους και στα πιο πρακτικά.

...σειριακός: Ακολουθεί τη θεωρία βήμα βήμα χωρίς να παραλείπει τίποτα. Δώστε του τα δεδομένα και βοηθήστε το να τα βάλει σε μια σειρά για να μπορεί να τα θυμάται καλύτερα.

...σφαιρικός: Μια περίληψη του μαθήματος είναι χρήσιμη βοήθεια για να μπορέσει να το κατανοήσει λεπτομερώς. Βοηθήστε το επίσης να συνδέσει τη νέα ύλη με αυτά που ήδη έχει μάθει.

...ενεργητικός: Η συνεργασία με τους συμμαθητές του και οι συζητήσεις μαζί τους (ή μαζί με εσάς) για το μάθημα και τις πληροφορίες που διδάχτηκαν θα το βοηθήσουν πολύ.

...στοχαστικός: Βεβαιωθείτε ότι κάνει συχνά διαλείμματα στη διάρκεια της μελέτης σας και ότι προσπαθεί να μην αποστηθίζει απλώς το μάθημα αλλά να το κατανοεί σε βάθος. Εάν κρατά σημειώσεις την ώρα του μαθήματος ή γράψει μια δική του περίληψη θα βοηθηθεί επίσης στο να το μάθει καλύτερα.

...αισθητηριακός: Βρείτε χειροπιαστά και πρακτικά παραδείγματα για να το βοηθήσετε να κατανοήσει καλύτερα τις αφηρημένες έννοιες και τις θεωρίες.

...διαισθητικός: Αντιστοιχίστε τις πληροφορίες που πρέπει να μάθει με γενικότερες θεωρίες. Αφιερώστε χρόνο στην επανάληψη και να επιστήσετε την προσοχή του στην πιθανότητα να κάνει λάθη από βιασύνη.


Υπάρχουν διάφορα Τεστ που χρησιμοποιούμε για να γνωρίσει ο μαθητής τον δικό του μαθησιακό τύπο. Γιατί όταν ο μαθητής γνωρίσει τον μαθησιακό του τύπο, μπορεί να εφαρμόσει τις κατάλληλες τεχνικές για να μάθει πιο γρήγορα και πιο αποδοτικά. Έρευνες δείχνουν ότι όσο νωρίτερα ένας μαθητής εντοπίσει το μαθησιακό του τύπο, τόσο θετικότερα αποτελέσματα θα έχει στην σχολική του πορεία.

Άννα Κύζη 

Διευθύνων Σύμβουλος